As we journey through the season of Lent, the Kerygma Movement invites you to participate in a series of spiritual events designed to help us reflect, pray, and prepare our hearts for the joy of Easter.
🙏 Lenten Retreat with Mons. Prof. Hector Scerri 📅 Monday, 31st March 2025 🕘 9:00 AM – 12:30 PM 📍 Oratory of St. Dominic’s Convent Begin your Lenten reflection with a morning retreat led by Mons. Prof. Hector Scerri, offering insights and spiritual guidance. 📞 Book your place: 99110888
📿 Via Matris – A Walk with Mary in Her Sorrow 📅 Friday, 11th April 2025 (Feast of Our Lady of Sorrows) 🕡 After the 18:30 Mass 📍 Cloister of the Dominican Convent, Rabat Reflect on the Seven Sorrows of Mary, meditating on her grief and unwavering faith as she accompanied Jesus in His suffering.
🎨 Exhibition: Panis et Passio 📅 Saturday, 12th – Friday, 18th April 2025 📍 Dominican Convent, Rabat This inspiring exhibition will feature artistic salt plates, a model of the Via Crucis, Good Friday statues, a Last Supper display, and a model of Christ’s tomb, visually depicting the Passion of Christ.
✝️ Via Crucis – The Way of the Cross 📅 Monday, 14th April 2025 🕡 After the 18:30 Mass 📍 Cloister of the Dominican Convent, Rabat Walk the Way of the Cross in a solemn and prayerful setting, meditating on the suffering, sacrifice, and love of Christ.
Let us embrace this season of prayer, reflection, and renewal as we prepare our hearts for Easter. All are welcome!
Get ready for an exciting evening of entertainment, delicious food, and the chance to win fantastic prizes! Our Bingo Night and Lasagna Dinner event, hosted at the Kerygma Cultural Centre, is just around the corner, and we can’t wait to share this wonderful experience with all of you.
Date: On the evening of 25th August 2023, join us at the Kerygma Cultural Centre at 19:00 for a night filled with fun, laughter, and friendly competition. As you indulge in a scrumptious lasagna dinner, you’ll also have the opportunity to test your luck with some exhilarating rounds of bingo.
Donation: Your generous support is greatly appreciated. A donation of €10 per person will contribute towards the initiatives of the Dominican Community in Rabat, to help it continue making a positive impact in our community.
Reservation: To secure your spot for this exciting event, please call 99110888 to make your reservation. Seats are limited, so don’t miss out on this chance to be part of a memorable evening.
Join Us: Gather your friends and family for a delightful evening of entertainment and camaraderie at the Kerygma Cultural Centre. Come enjoy the thrill of the game, the flavors of a delicious lasagna dinner, and the warmth of our community.
We can’t wait to share this special evening with you on the 25th of August. Book your spot now, and let’s make this Bingo Night and Lasagna Dinner at the Kerygma Cultural Centre an unforgettable event!
We’re excited to announce a special event coming up this week! Mark your calendars for a fun-filled BBQ. It will be a wonderful opportunity to come together, meet new and old friends, and have our families enjoy quality time.
We urge everyone to bring along their loved ones and invite others to join in on the fun. We’re gearing up for a fantastic time, and more detailed information and location for the gathering can be found in the poster. We look forward to seeing all of you!
In the vibrant tapestry of our community, a myriad of memorable events have brought our community together, fostering unity, faith, and joy. From inspiring liturgical celebrations to enriching educational gatherings, these past events have left an indelible mark on our collective journey. Let us take a moment to reminisce and reflect on the uplifting moments we have shared.
Kerŷgma Movement organises the “Christian Youth of the Year Award” with the aim of bringing out in the open the Christian commitment amongst youths in the Maltese society.
Christian Youth of the Year Award 2022
The Award is open to all youths who show a great sense of commitment in their daily Christian life and are therefore setting a strong example for other youths to emulate.
Attached to this email you will find a copy of the Regulations and the Application Form, so that you can nominate a youth or a group of youths who you believe qualifies and deserves to be nominated for this prestigious award. A copy of the regulations and the application form can be found here:
Applications, photos and documents related to the Christian Youth Award of the Year 2022 must be sent by email to: info@kerygma.org.mt by not later than Monday, 14 November 2022. These must include a scanned copy of the application form with all necessary signatures. Applications received after this date will not be considered. A hard copy of the application form and other documents must arrive by post at the Kerŷgma Movement by not later than Monday, 21 November 2022.
L-Ekumeniżmu fil-Ħajja tal-Knisja hu r-relazzjoni bejn il-Knisja Kattolika u knejjes oħra. Hu parti mportanti mill-missjoni tal-Knisja li twassal il-Kelma ta’ Ġesu’ bil-kliem u bl-għemejjel. L-ekumeniżmu hu li l-Knisja tpoġġi fil-prattika dak li qal Ġesu’: “Nitlob li jkunu lkoll ħaġa waħda”.
Ġesu’ waqqaf knisja waħda, imma tul il-medda tas-sekli qamu firdiet kbar u serji.
Il-kelma Ekumeniżmu tfisser dak kollu li għandu x’jaqsam ma’ relazzjoni bejn insara ta’ knejjes differenti, imma mhux reliġjonijiet oħra, bħal Mussulmani, Buddisti, etċ. L-insara huma kollha membri tal-istess reliġjon Kristjana – huma lkoll mgħammdin f’isem it-Trinita’, għandhom l-istess Bibbja, jemmnu f’Ġesu’ Kristu, jiċċelebraw l-istess festi kbar. Dawn huma l-Kattoliċi, l-Insara Ortodosi u l-Insara Protestanti.
Mela Ġesu’ waqqaf Knisja waħda, imma maż-żmien seħħew xi firdiet. Fis-sena 1054 saret dik bejn il-Knisja ta’ Ruma u dik Ortodossa, meta l-Papa skomunika lill-Partijarka ta’ Kostantinopli fuq xi twemmin u tagħlim. Din l-iskomunika tneħħiet fl-1967 mill-Papa Pawlu VI. Il-firda seħħet ukoll minħabba kwistjoni ta’ użanzi, tal-mod kif jiċċelebraw il-Liturġija.
Firda oħra kbira seħħet fis-seklu sittax – dik ta’ Luteru. Il-Knisja kienet għaddejja minn żminijiet diffiċli, kien hemm affarijiet li ma kinux qed isiru sew. Kien hemm xewqa għal riforma. Dil-firda xterdet ħafna u malajr peress li kienet diġa ġiet ivvintata il-printing press (Gutenburg). Dak li qal Luteru nxtered malajr u n-nies bdiet tmur favur jew kontra l-Papa. Kieku kien hemm veru djalogu, kieku l-firda ma kinitx tikber u sseħħ. Luteru kellu lista ta’ 95 nuqqasijiet, fosthom dik tal-bejgħ tal-indulġenzi. Minn kwistjoni reliġjuża saret ukoll waħda politika – ir-reliġjon tiegħek trid tkun skond dik tas-sultan jew prinċep tiegħek. Qamu wkoll gwerer kbar minħabba f’hekk. Waħda minnhom damet sejra 30 sena – bejn 1618 u 1648. Mietu mijiet ta’ eluf ta’ nies.
Mela għandna Knisja b’diversi firdiet. Fl-1910 saret konferenza missjunarja f’Edinburgh, fl-Iskozja, fost xi knejjes Protestanti. Iddiskutew kif kienu qed jevanġelizzaw fl-artijiet tal-Imperu Ngliż. Kien hemm ix-xewqa ta’ għaqda bejniethom. Dil-konferenza ħalliet ċertu mpatt, imma kienet biss fost il-Protestanti. Xi għaxar snin wara anke l-Ortodossi wrew ix-xewqa li jitkellmu mal-Protestanti biex jibdew jaħdmu għall-għaqda fost l-Insara. B’hekk twieled il-Moviment Ekumeniku, imma l-Knisja Kattolika ma kinitx għadha nvoluta. Infatti kien hemm anke l-Projbizzjoni: Kattoliċi ma setgħux jidħlu fi knejjes Protestanti.
Kien il-Papa Ġwanni Pawlu XXIII li qal li rridu naħdmu għall-għaqda tal-knejjes. Minn snin qabel kien diġa predispost għal din il-ħaġa. Meta kien Nunzju fil-Bulgarija, pajjiż Ortodoss, għamel ħbieb mal-isqfijiet Ortodossi. L-istess għamel meta kien Nunzju fit-Turkija, fil-Greċja u f’Pariġi. Kien jitaqa’ magħhom u jgħinhom. Ried jgħannaq lil kulħadd. Permezz tiegħu, id-djalogu beda jsir possibbli.
Wieħed mill-għanijiet tal-Konċilju Vatican II kien li l-knisja taħdem għall-għaqda fost l-Insara, u b’hekk daħlet f’dan il-Moviment Ekumeniku. Infatti hemm dokument “Biex l-Għaqda Terġa’ SSeħħ mill-Ġdid”. Dan ġiet ppublikat fis-sena 1964.
Il-Moviment Ekumeniku li beda fl-1910 kompla jinfirex. Fl-1948 twaqqaf il-Kunsill Dinji tal-Knejjes – “World Council of Churches” – li wkoll kien qed jaħdem għal dan il-għan – l-għaqda fost l-insara. Il-Knisja Kattolika mhix membru sħiħ, imma osservatur. Pero’ xorta tagħti sehem importanti fil-ħidma tiegħu. Il-Knisja Kattolika mhix membru sħiħ minħabba kwistjoni ta’ min hu knisja u min mhux. Biex ikun hemm knisja irrid ikun hemm struttura. Fost il-Protestanti hemm min tilef is-suċċessjoni appostolika. Għandhom ministers u pastors imma mhux qassisin. Tilfu l-Ewkaristija u s-Saċerdozju. Allura jidħol id-dibattitu: dawn veru knejjes? Il-Konċilju Vatikan II jitkellem dwar knejjes u komunitajiet ekklesjali – għandhom aspetti ta’ knisja imma m’għandhomx il-ġerarkija – isqfijiet, saċerdoti u djakni. Allura mhumiex knejjes fil-veru sens tal-kelma.
Luteru, li kien studjuż u ħassieb, ħa s-silta tal-ewwel ittra ta’ San Pietru: “Intom saċerdozju qaddis”. Tkellem dwar is-saċerdozju komuni tal-fidili. Aħna, bil-magħmudija, irċevejna s-saċerdozju universali tal-fidili, imma mnhux dak ministerjali. Li ġara hu li Luteru ħadu fl-estrem u hemm żbalja. Allura bdew jagħżlu minn fosthom nies biex jippriedkaw, imexxu komunita’. Bdew anke jagħmlu ċerimonji simili tal-ordinazzjoni.
Meta fl-1967 il-Ppapa Pawlu VI iltaqa’ mal-Arċisqof ta’ Canterbury, Michael Ramsay, dan kien tah iċ-ċurkett tiegħu. Il-Papa kien qed jirrikonoxxi li dan l-Arċisqof, għalkemm mifrud, kellu rwol fil-Knisja Anglikana – tmexxija, sejħa minn Alla, imexxi t-talb.
Il-Papa Franġisku, biex jikkommemora il-50 sena minn din il-laqgħa, għamel servizz ekumeniku u lilll-Arċisqof ta’ Canterbury, Justin Welby, tah kopja tal-baklu tal-Papa Girgor il-Kbir. Dan, fi żmien is-seklu sitta, kien bagħat il-missjunarji Benedittini fl-Ingilterra biex jevanġelizzaw. B’dan il-ġest il-Papa qisu qed jirrikonoxxi ir-rwol ta’ tmexxija.
L-Ekumeniżmu hu dawk l-isforzi kollha li jsiru biex l-insara jersqu lejn xulxin. Illum ersaqna ħafna, għalkemm m’aħniex magħqudin. Għalhekk ma nistgħux nagħmlu l-Ewkarisitja flimkien, imma talb flimkien għall-għaqda jista’ jsir. Infatti sar servizz ta’ Ras ir-Randan bejn Kattoliċi u Protestanti flimkien – iċ-ċerimonja tal-irmied. Kienet xi ħaġa li lill-Protestanti mpressjonathom ħafna.
Hemm diversi tipi ta’ Ekumeniżmu. Hemm l-Ekumeniżmu Spiritwali – li nitolbu flimkien, nisimgħu l-kelma t’Alla flimkein, inkantaw flimkien.
Hemm l-Ekumeniżmu fuq livell uman. Per eżempju, issir taf li l-ġara tiegħek hi membru ta’ knisja oħra. Titkellem magħha, ssaqsija fuq il-knisja tagħha, tkellimha fuq il-festi tagħna. Taħseb f’dak li jkun, iżur fl-isptar, tgħin. B’hekk jibdew jaqgħu l-ħitan.
Hemm Ekumeniżmu Dottrinali. Dawn ikunu esperti, teoloġi li jiltaqgħu biex jiddiskutu suġġetti partikolari. Jissejħu djalogi bilaterali.
Hemm l-Ekumeniżmu Soċjali. Isiriu inizzjattivi bejn Kattoliċi, Ortodossi u Protestanti biex jgħinu l-istess għan, l-istess kawża ġusta, kemm f’Malta u kemm barra. Kull meta jsir servizz ekumeniku issir ġabra li tmur għal għan wieħed. Din is-sena marret għat-terremotati tal-Albanija. Issir ukoll ħidma ta’ twinning, per eżempju, bejn djoċesi Kattolika u oħra Ortodossa.
Hemm ukoll l-Ekumeniżmu tad-Demm – tal-Martri. Ħafna nies mietu martri għax kienu Nsara, jemmnu fi Kristu, imma mhux neċessarjament Kattoliċi. Id-demm tal-martri tħallat u l-Papa jgħid li b’hekk diġa hemm l-għaqda. Eżempju ta’ dawn huma l-Martri tal-Uganda. (1887).
(Hawnhekk saru xi mistoqsijiet)
Meta tidħol ġo knisja Protestanta tista’ titqarben?
Tista’ tidħol fi knisja Protestanta imma ma tistgħax titqarben. Ghalkemm hemm similjanzi mal-quddiesa tagħna, għad m’hemmx għaqda. Tista’ titlob, tista’ titla biex tirċievi barka. Mhux kwistjoni li titla titqarben biex ma turtax lil dak li jkun. Dawn huma jifhmuha M’għandniex nagħtu sinjal ta’ xi ħaġa li aħna m’aħniex, għax hemm il-firda. Huma ma jemmnux fil-Preżenza Reali, jew li nbidlet is-sustanza. F’każ ta’ emerġenza biss tista’ per eżempju tqerr fi Knisja Ortodossa
Il-Papa Ġwanni Pawlu II kien qal: “Hemm bżonn li nsibu mezz kif nistgħu nistudjaw flimkien, aħna u l-Orotdossi, kif jien nista’ neżerċita r-rwol tiegħi bħala Isqof ta’ Ruma”. Il-Papa Franġisku, l-ewwel darba li deher fil-pubbliku, qal li hu l-Isqof ta’ Ruma. Din lill-Ortodossi għoġbithom ħafna. Infatti l-Patijarka mar personali għaċ-ċerimonja tal-Papa.
Fil-bidu tal-Knisja kien hemm ħames patrijarkati – Ruma, Lixandra, Kostantinopli, Ġerusalemm u Antijokja. Dak ta’ Ruma kellu r-rwol l-iktar importanti.
Dwar il-miġja tal-Papa f’Malta, donnu li dan qed iżur il-postijiet tal-periferija. Hemm min semma l-emigranti, anke minħabba li t-tema “U laqgħuna bi ħlewwa liema bħala ssemmiet diversi drabi.
a. bih jinħafru d-dnubiet mejta u d-dnubiet
venjali;
b. jerġa’
jħabbibna mill-ġdid ma’ Alla u mal-Knisja (il-Ġisem Mistiku ta’ Kristu). M’hemmx komunjoni
m’Alla jekk m’hemmx komunjoni mal-Ġisem
Mistiku ta’ Kristu, li hu l-Knisja. Kristu huwa l-Medjatur bejn Alla u
l-bniedem. Aħna
nieħdu sehem
fil-ħajja
divina permezz ta’ Kristu.
c. idewwaqna
l-ħniena t’Alla, biex kif Alla juri ħniena magħna u jaħfrilna, aħna nħennu u
naħfru lil min jonqosna;
d. jerġa’
jagħtina l-grazzja li nkunu tlifna minħabba d-dnub – Alla jerġa’ jgħammar
fil-qalb tagħna – jerġa’ jieħu postu fina.
e. jagħtina l-qawwa u l-grazzji li neħtieġu biex intejbu l-ħajja tagħna.
Fondazione Cariplo / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)
X’għandi
nagħmel biex nagħraf dnubieti?
a. Nitlob
l-għajnuna t’Alla biex idawwalli moħħi u qalbi ħalli nara u nagħraf dnubieti;
b. Nagħraf
fiex inqast mill-qima tiegħi lejn Alla u fiex inqast milli nagħmel il-ġid lill-oħrajn:
i. bil-ħsieb;
ii. bil-kliem;
iii. bil-għemil;
iv. għax ma għamiltx dak li kelli nagħmel.
c. Nara
liema kmandamenti ma ħaristx: fiex inqast mill-ġustizzja lejn Alla u lejn
l-oħrajn;
d. Inqabbel
ħajti mat-tagħlim u l-ħajja ta’ Ġesu’, jien u nistaqsi:
i. Ċekkint
lili nnifsi? Kont ta’ servizz għall-ġid tal-oħrajn? Ħadd ħsieb ta’ min hu
mwarrab, magħkus u mkassbar? Ħadt ħsieb il-morda? Ġibt ruħi mal-midinbin bħal
Ġesu’? Għamilt sagrifiċċji
għall-ġid tal-oħrajn? Qalbi kemm hi marbuta mal-mobile, mat-TV, mal-flus, mal-partiti politiċi? Kif nuża l-flus, l-affarijiet u
l-ħin?
ii. Kieku Ġesu’ kien minfloki x’kien jagħmel?
ii. Qed nara lil Ġesu’ fl-oħrajn?
iii. Nara fiex inqast fl-imħabba lejn Alla u lejn
il-proxxmu.
e. Inqabbel
ħajti mat-tagħlim tal-Knisja (l-applikazzjoni tat-Tagħlim t’Alla fid-dinja
tal-lum).
f. Nistaqsi
wkoll:
i. Kif inġib ruħi d-dar?
ii. Kif inġib ruħi mal-ħbieb? Nurihom rispett?
Nipprova nkun ħabib ta’ kulħadd? Meta jweġġgħuni nkun lest li naħfrilhom? Ġieli
pattejthielhom? Ġieli qagħdt niftaħar u nigdeb biex niġbed l-attenzjoni fuqi?
iv. Kif inġib ruħi m’Alla u fil-Knisja? Nitlob?
Nimpennja ruħi fil-Knisja? Nieħu sehem fil-quddiesa tal-Ħadd? Immur inqerr ta’
spiss? Kemm hu għal qalbi Alla? Kemm hu għal qalbi li nitgħallem dwar Alla u
l-ħajja Nisranija?
X’inhi l-indiema?
a. L-indiema
tirreferi għal meta jiddispjaċini
minn dnubieti għax bihom nonqos lil Alla li tant iħobbni li mingħajr ma
jistħoqqli ta ħajtu għalija u għall-bnedmin kollha biex jeħlisna proprju
mid-dnub. L-indiema tfisser ukoll li jiddispjaċini għall-ħsara li nkun għamilt lill-oħrajn.
b. Biex
inkun nista’ nindem, l-ewwel irrid nagħraf
il-ħażin li nkun għamilt.
c. L-indiema
titlob minni rieda li nagħmel ħilti kollha biex ma nerġax nidneb.
d. L-indiema
m’hijiex sempliċement sens ta’ ħtija
jew jiddispjaċini għax miniex raġel/mara
tajjeb/tajba daqs kemm nixtieq.
Għalfejn
l-indiema?
a. L-indiema
tiftħilna qalbna biex nilqgħu l-maħfra t’Alla.
b. Alla
m’għandux bżonn l-indiema tagħna biex jaħfrilna. Huwa aħna li għandna bżonn
nindmu biex nilqgħu l-maħfra tiegħu.
c. Alla,
min-naħa tiegħu, jaħfrilna qabel ma nindmu, qabel ma nitolbuh maħfra.
d. L-ebda
dnub, gravi kemm hu gravi ma jista’ jnaqqas bi ftit l-imħabba t’Alla għalina.
Id-dnub jagħlaq lil qalbna għal Alla u mhux lil Alla għalina.
L-imħabba t’Alla għalina
L-imħabba t’Alla għalina (għal kull bniedem) hija infinita u ma tinbidel
qatt.
Jekk nassumu, biex niftehmu, li l-imħabba t’Alla hija 100, jien ma nista’
nagħmel xejn
la biex inżidha
u lanqas biex innaqqasha.
L-ebda
dnub, kbir kemm hu kbir, mhu se jnaqqas l-imħabba t’Alla (minn 100 tiġi 99) u
l-ebda
opra tajba, qaddisa kemm hi qaddisa, mhi ser iżżid l-imħabba t’Alla għalina (minn 100 tiġi 101).
Alla jħobbna għax aħna
bnedmin, indipendentement minn għemilna.
L-għemil tajjeb jiftħilna qalbna biex nilqgħu l-imħabba t’Alla għalina u l-għemil ħażin (id-dnub) jagħlqilna qalbna biex nilqgħuha.
L-għemil tajjeb jew ħażin
bidla fina jġib
u mhux f’Alla. Aħna
ma nistgħux
inbiddlu lil Alla.
Kif
nistqarr id-dnubiet?
a. Wara
li nagħraf dnubieti, għandi nistqarrhom quddiem is-saċerdot b’qalb umli u
niedma.
b. M’hemmx
għalfejn nirrakkontaw stejjer, qisna rridu niġġustifikaw lilna nnfusna.
c. Wisq
inqas għandna nqerru d-dnubiet ta’ ħaddieħor jew nilgħabuha tal-vittmi.
d. Qatt
u qatt m’għandna noqgħodu niftaħru b’kemm aħna bravi.
Hemm
maħfra tad-dnubiet barra mis-sagrament tal-qrar?
a. Is-sagrament
per eċċellenza għall-maħfra tad-dnubiet huwa l-magħmudija, li fih jinħafer
id-dnub tan-nisel u d-dnubiet li nkunu għamilna qabel il-magħmudija. It-trabi
ma jkollhomx dnubiet personali.
b. Bis-sagrament
tal-qrar jinħafru d-dnubiet personali, kemm id-dnubiet mejta u kemm dawk
venjali.
i. Fil-qrar
għandna l-obbligu li nqerru d-dnubiet mejta u mħeġġin inqerru wkoll id-dnubiet
venjali.
ii. Biex
il-qrara tkun valida, min iqerr irid ikun nidem minn dnubietu. Jekk min iqerr
ma jindimx, anke jekk is-saċerdot jagħtih l-assoluzzjoni (għax ma jistax jara
x’hemm f’qalb il-bniedem), il-qrara ma tgħoddx.
c. Waqt
is-sagrifiċċju
tal-quddiesa, b’mod partikolari fl-att penitenzjali, jinħafru d-dnubiet
venjali. Anke f’dan il-mument wieħed irid jagħraf dnubietu u jindem minnhom
biex jinħafru.
d. Sagrament
ieħor li jaħfer id-dnubiet huwa l-Griżma tal-morda. Jekk wieħed hu marid u ma
jistax iqerr jew hu mitluf minn sensieh, imma meta kien f’sensieh dejjem wera
x-xewqa li jqerr, l-Griżma tal-morda taħfer id-dnubiet mejta u venjali.
e. Id-dnubiet venjali
jinħafru wkoll bl-opri tal-ħniena, bil-penitenzi, bis-sawm u bis-sagrifiċċji.
Dnubiet
mejta u dnubiet venjali
X’inhuwa
d-dnub?
a. Id-dnub
huwa kull forma ta’ offiża lil Alla: kull ħaġa
li ma taqbilx mal-ħajja t’Alla. Id-dnub jissejjaħ dnub għax jagħmel ħsara lilna
u lill-oħrajn.
b. Id-dnubiet
jinqassmu fi tnejn:
i. id-dnub oriġinali/tan-nisel;
ii. id-dnub personali – dak li nagħmlu aħna, li
jinqassmu fi tnejn:
id-dnubiet
mejta – li jifirduna minn Alla, minħabba l-gravita’ tagħhom;
id-dnubiet
venjali – li jbegħduna minn Alla.
Distinzzjoni bejn id-dnub u l-ħtija:
Id-dnub huwa l-għemil
jew nuqqas ta’ għemil.
L-għemil
jista’ jkun bil-ħsieb
u bil-kliem ukoll. Wara kull għemil
hemm xi ħadd
li jagħmlu.
Il-ħtija tad-dnub tiddependi mill-intenzjoni ta’ min
qed jagħmel l-għemil u miċ-ċirkustanzi
li jinsab fihom.
Jista’ jkun hemm id-dnub mingħajr il-ħtija, kif ukoll ħtija mingħajr dnub.
Eżempju: Jien kont qed insuq b’attenzjoni kbira
u bil-għaqal. Iżda f’daqqa waħda ħariġli wieħed u ġie
taħt ir-roti
u miet. Jien ma kelli l-ebda intenzjoni noqtlu u min-naħa tiegħi ma kontx qed insuq bit-traskuraġġni. Il-qtil (l-għemil) huwa dejjem dnub. Imma f’dan
il-każ jien
m’iniex ħati
tal-qtil, għax
jien kont qed insuq għall-affari
tiegħi biex
nasal id-dar (intenzjoni). Il-proxxmu li tajjart ħareġ
bl-addoċċ u sab ruħu taħt il-karozza tiegħi (ċirkustanzi).
Kif
qed naraw għandna
l-għemil fih innifsu li l-moralita’ tiegħu (jekk hux tajjeb jew ħażin) ma jiddependix minn min jagħmlu, imma minnu nnifsu, bħalma hu l-qtil.
Għandna l-intenzjoni, li tiddependi minn min jagħmel l-għemil – għandha x’taqsam mal-ħtija (iżżid u tnaqqas il-ħtija)
Għandna ċ-ċirkustanzi,
li wkoll inaqqsu jew iżidu l-ħtija. Kull min jaġixxi huwa dejjem f’ċirkustanzi
partikolari.
Għalfejn ċertu dnubiet jissejħu
dnubiet mejta?
a. Biex
inħarsu l-ġid tagħna u tal-oħrajn, il-ħajja tagħna trid issir tixbah lill-ħajja
t’Alla, jiġifieri għandna nġibu ruħna mal-oħrajn, bl-istess mod kif Alla jġib
ruħu magħna: kif Alla jħobbna, hekk aħna għandna nħobbu lil xulxin.
b. Bid-dnubiet
mejta mhux talli ma nixbhuhx lil Alla talli proprju nagħmlu l-kuntrarju. Meta
l-ħajja t’Alla, l-imħabba t’Alla, ma tkunx fina, ħajjitna tispiċċa mingħajr
il-ħajja t’Alla. F’dan is-sens dawn id-dnubiet jissejħu dnubiet mejta, għax
Alla, l-għajn tal-ħajja, ma jgħixx aktar fina – inkeċċuh ‘il barra minn qalbna.
Liema huma d-dnubiet mejta?
a. Kull dnub direttament kontra Alla huwa dnub
mejjet:
i. Meta
nħalli xi ħaġa oħra tieħu post Alla f’qalbi, bħal per eżempju, l-flus,
ix-xogħol, ix-xalar, il-politika, l-isports, il-hobbies, eċċ. Meta naħsbu u nemmnu li dawn kollha
huma aktar importanti minn Alla fil-ħajja tagħna. Meta għal dawn l-affarijiet
lesti li nagħmlu kollox u kull sagrifiċċju
u għal Alla nġibu kull skuża immaġinabbli. Meta nsibu ċans għal kollox u qatt
ma nsibu ċans għall-quddies tal-Ħadd, għat-talb u biex ngħix il-ħajja
Nisranija. Meta niċħdu
l-eżistenza t’Alla; jkollna sentimenti ta’ mibegħda lejn Alla, niċħdu l-fidi Kattolika, bil-kliem u
bl-għemil. Dawn huma dnubiet kontra l-ewwel kmandament;
ii. meta
nwaħħal f’Alla jew nakkuża lil Alla ta’ xi ħsara jew għawġ li nkun għaddej
minnu, id-dagħa, kif ukoll dnubiet oħra kontra t-tieni kmandament;
iii. meta
ma nieħux sehem fis-sagrifiċċju
tal-quddiesa fil-Ħdud u l-festi kmandati, għax nuri ingratitudni gravi lejn
Alla li ta ħajtu għalija fuq is-salib, jiġifieri id-dnubiet kontra t-tielet
kmandament.
b. Dnubiet
gravi lejn l-oħrajn: mibegħda, egoiżmu (naħseb biss fija nnifsi u ma
jinteressanix minn ħaddieħor), il-kattiverja, nixtieq id-deni lil ħaddieħor,
il-vjolenza, ir-razziżmu, ngħajjar u noffendi bi ħdura, il-qtil, l-għira,
ir-regħba u l-kilba għall-flus, dejjem irrid u moħħni biex inkun aħjar minn
ħaddierħor, is-serq, is-suppervja, l-arroganza u l-gideb gravi. L-isfruttament
tal-ħaddiema / impjegati jew meta niskartaw minn fuq ix-xogħol, nieħdu
mill-Istat, mill-flus tal-poplu, dak li ma jistħoqqilnniex, ma nħallsux
it-taxxi, bla ebda raġuni, meta nserrħu fuq dahar ħaddieħor u napprofittaw
mill-ġenerożita’ tagħhom, qerq gravi, meta nissfruttaw lil ħaddieħor
għall-pjaċir sesswali, kemm fiż-żwieġ u kemm barra ż-żwieġ, meta l-ġenituri ma
jrabbux sew ‘l-ulied u jkunu ta’ eżempju ħażin għalihom.
c. Biex
ikun hemm ħtija
ta’ dnub mejjet, jeħtieġ li jiġu mħarsa dawn il-kundizzjonijiet:
i. li
jkun għemil gravi, jiġifieri ssir
ħsara kbira lil ħaddieħor u ssir inġustizzja kbira lejn Alla: iċ-ċirkustanzi
jistgħu jiggravaw jew inaqqsu l-gravita’;
ii. min
jagħmlu jkun jaf x’inhu jagħmel;
iii. irid
jagħmlu b’rieda sħiħa.
d. Id-dnub
mejjet jeqred fina l-imħabba u jifridna minn Alla.
Id-dnubiet
venjali
a. Id-dnubiet
venjali: wieħed ma jfittixhomx u lanqas biss iridhom imma minħabba stress,
l-għejja, dgħufija u ċirkustanzi simili jaqa’ fid-dnub.
Il-kuxjenza
Il-kuxjenza m’hijiex l-opinjoni
tiegħi, kif naħsibha jien jew għax jien hekk nemmen.
Il-kuxjenza hija l-vuċi t’Alla fil-qalb
tal-bniedem.
It-tagħlim t’Alla u tal-Knisja idawwal qalb u moħħ il-bniedem biex jagħraf x’inhu s-sewwa u xi
jrid Alla fis-sitwazzjoni partikolari li jinsab fiha.